Cấu tạo cánh quạt hướng trục: Chi tiết các bộ phận và chức năng

Cánh quạt là bộ phận quan trọng quyết định khả năng tạo gió và hiệu suất vận hành của quạt hướng trục. Vậy cấu tạo cánh quạt hướng trục gồm những bộ phận nào và mỗi bộ phận có chức năng gì? Cùng Quạt Phú Đạt Vượng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

Tổng quan về cánh quạt hướng trục

Cánh quạt hướng trục là bộ phận thuộc cụm bánh công tác (axial impeller), có nhiệm vụ truyền năng lượng từ động cơ đến dòng không khí. Khi hoạt động, các cánh quay quanh trục và tạo ra sự thay đổi động lượng của không khí, giúp dòng khí di chuyển theo phương gần song song với trục quay.

Tong-quan-ve-canh-quat-huong-truc-phudatvuong
Tổng quan về cánh quạt hướng trục

Tùy theo thiết kế, cụm cánh quạt có thể được chế tạo liền khối hoặc lắp ghép từ nhiều bộ phận riêng biệt. Một cụm thông dụng thường bao gồm bầu cánh (moay-ơ) và các lá cánh được bố trí xung quanh. Một số dòng quạt công nghiệp còn có thêm chuôi cánh và cơ cấu điều chỉnh góc nghiêng.

Cấu tạo cánh quạt hướng trục gồm những bộ phận nào?

Mặc dù có sự khác biệt giữa các dòng sản phẩm, cụm cánh quạt hướng trục thường được cấu thành từ những bộ phận cơ bản sau:

Bầu cánh (moay-ơ)

Bầu cánh là bộ phận trung tâm của cụm bánh công tác, có nhiệm vụ liên kết các lá cánh với trục quay và truyền mô-men xoắn từ động cơ đến cánh quạt. Bộ phận này thường có dạng hình trụ, hình đĩa hoặc hình dạng phù hợp với thiết kế của nhà sản xuất.

Cau-tao-canh-quat-huong-truc-gom-nhung-bo-phan-nao-1-phudatvuong
Bầu cánh (moay-ơ)

Moay-ơ thường được chế tạo từ nhôm đúc, thép hoặc vật liệu có độ bền cơ học phù hợp. Kích thước bầu cánh được tính toán dựa trên đường kính quạt, số lượng cánh và yêu cầu áp suất. Đây cũng là khu vực chịu tải trọng và ứng suất phát sinh trong quá trình quay nên cần đảm bảo độ cứng vững, khả năng liên kết chắc chắn.

Lá cánh quạt

Lá cánh là bộ phận trực tiếp tương tác với không khí và tạo ra lực khí động khi quay. Tùy từng dòng quạt, lá cánh có thể có biên dạng phẳng, cong hoặc dạng khí động học (airfoil).

Đối với cánh dạng airfoil, mặt cắt thường có độ cong và chiều dày được tính toán nhằm tạo ra sự chênh lệch áp suất giữa hai mặt cánh. Nhờ đó, không khí được gia tốc và vận chuyển qua quạt hiệu quả hơn.

Cau-tao-canh-quat-huong-truc-gom-nhung-bo-phan-nao-phudatvuong
Lá cánh quạt

Số lượng lá cánh không cố định mà phụ thuộc vào kích thước, tốc độ quay, lưu lượng và áp suất yêu cầu. Việc bố trí cánh cần đảm bảo khoảng cách hợp lý để hạn chế nhiễu động, rung động và tổn thất khí động.

Chân cánh và chuôi cánh

Chân cánh là phần nằm gần bầu cánh, nơi lá cánh được liên kết với moay-ơ. Khu vực này phải chịu lực ly tâm, lực khí động và ứng suất uốn trong quá trình vận hành nên cần có kết cấu đủ chắc chắn.

Đối với những dòng quạt có góc cánh điều chỉnh được, chuôi cánh (blade shank) là bộ phận liên kết lá cánh với bầu cánh, cho phép thay đổi góc đặt theo yêu cầu kỹ thuật. Trong khi đó, ở loại cánh cố định, chân cánh có thể được đúc liền, hàn hoặc liên kết bằng cơ cấu lắp ghép tùy thiết kế.

Đầu cánh và các mép biên dạng

Đầu cánh là phần nằm xa tâm quay nhất của lá cánh, thường hoạt động gần vỏ quạt. Đây là khu vực có vận tốc vòng lớn và chịu ảnh hưởng đáng kể của khe hở giữa đầu cánh với vỏ, từ đó tác động đến tổn thất khí động và tiếng ồn.

Cau-tao-canh-quat-huong-truc-gom-nhung-bo-phan-nao-2-phudatvuong
Đầu cánh và các mép biên dạng

Bên cạnh đó, mỗi lá cánh còn có hai mép biên dạng quan trọng:

  • Mép trước (Leading Edge): Là cạnh tiếp nhận dòng không khí tương đối đi vào cánh, được tạo hình để dòng khí tiếp xúc thuận lợi.
  • Mép sau (Trailing Edge): Là cạnh phía sau theo hướng dòng khí tương đối, nơi không khí rời khỏi bề mặt cánh.

Ngoài ra, lá cánh còn có mặt hút và mặt áp suất. Sự phân bố áp suất khác nhau giữa hai mặt là yếu tố quan trọng tạo nên lực khí động giúp vận chuyển không khí.

Các thông số kỹ thuật quyết định hiệu suất cánh quạt hướng trục

Bên cạnh cấu tạo cơ bản, hiệu quả hoạt động của cánh quạt còn phụ thuộc vào nhiều thông số hình học và khí động học

  • Góc đặt cánh: Là góc giữa đường chuẩn của biên dạng cánh và mặt phẳng quay theo quy ước thiết kế. Thông số này ảnh hưởng đến tải khí động, lưu lượng và áp suất mà quạt tạo ra.
  • Số lượng cánh: Quyết định tổng diện tích bề mặt tác động lên dòng khí. Việc tăng số lượng cánh không đồng nghĩa hiệu suất luôn cao hơn, bởi còn phụ thuộc vào khoảng cách và hình dạng cánh.
  • Đường kính cánh: Ảnh hưởng đến diện tích quét của bánh công tác và khả năng vận chuyển không khí.
  • Tỷ lệ moay-ơ: Là tỷ số giữa đường kính bầu cánh và đường kính ngoài của bánh công tác, tác động đến diện tích dòng khí đi qua.
  • Biên dạng và độ xoắn cánh: Cánh thường có góc đặt thay đổi từ chân đến đầu cánh nhằm bù đắp sự khác biệt về vận tốc vòng, giúp phân bố tải khí động hợp lý hơn.
Cac-thong-so-ky-thuat-quyet-dinh-hieu-suat-canh-quat-huong-truc-phudatvuong
Các thông số kỹ thuật quyết định hiệu suất cánh quạt hướng trục

Các thông số này cần được tính toán đồng bộ với tốc độ quay, công suất động cơ và trở lực của hệ thống để đảm bảo quạt hoạt động đúng yêu cầu.

Lưu ý khi kiểm tra và bảo dưỡng cánh quạt hướng trục

Cánh quạt phải làm việc liên tục trong điều kiện chịu lực quay, áp lực không khí và tác động từ môi trường. Vì vậy, kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ là việc cần thiết để hạn chế sự cố và duy trì hiệu suất thiết bị.

Một số công việc cần thực hiện gồm:

  • Vệ sinh bề mặt cánh: Loại bỏ bụi bẩn, dầu mỡ và các tạp chất bám lâu ngày để hạn chế mất cân bằng khối lượng.
  • Kiểm tra độ nguyên vẹn: Quan sát tình trạng nứt, cong, mẻ, biến dạng hoặc ăn mòn trên lá cánh.
  • Kiểm tra liên kết: Đảm bảo bu lông, đai ốc và các vị trí cố định không bị lỏng hoặc hư hỏng.
  • Theo dõi độ rung và tiếng ồn: Phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường để kiểm tra cụm cánh, trục quay, ổ bi và động cơ.
  • Kiểm tra cân bằng động: Đảm bảo cụm bánh công tác được cân bằng theo yêu cầu kỹ thuật nhằm hạn chế rung lắc và tải trọng không đều.
Luu-y-khi-kiem-tra-va-bao-duong-canh-quat-huong-truc-phudatvuong
Lưu ý khi kiểm tra và bảo dưỡng cánh quạt hướng trục

Trước khi kiểm tra hoặc vệ sinh, cần ngắt nguồn điện và thực hiện đầy đủ biện pháp an toàn. Không tự ý nắn, hàn, khoan hoặc thay đổi góc cánh khi chưa có hướng dẫn chuyên môn, bởi những thao tác này có thể ảnh hưởng đến độ bền và cân bằng của cụm cánh.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về cấu tạo cánh quạt hướng trục, đặc điểm và chức năng của từng bộ phận. Quạt Phú Đạt Vượng mong rằng những chia sẻ này sẽ giúp bạn lựa chọn và sử dụng quạt phù hợp, đảm bảo hiệu quả thông gió và độ bền thiết bị.

Xem thêm:
Tìm hiểu nguyên lý hoạt động quạt hướng trục
Cấu tạo quạt hướng trục

5.0 /5 (1 review)

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM